Islam je hanifijjah – politeista nije hanif
Kao što je već spomenuto, oni koji su poznati kao hanifi slijedili su monoteističko učenje Ibrahima, zbog čega je islam poznat i kao al-hanifijjah.
Jedan od tih hanifa već je spomenut: Zejd ibn Amr ibn Nufejl, koji je svoje uvjerenje javno iznosio u pjesmama i u različitim prilikama.
Nekoliko predaja izvještava kako je Zejd ibn Amr krenuo u potragu za istinskom vjerom te je na svome putu susreo jednog jevrejskog i jednog kršćanskog učenjaka. Kada je svakog od njih upitao o istinskoj vjeri, obojica su ga na kraju uputili na hanifijjah, nakon čega je Zejd upitao:
قَالَ زَيْدٌ وَمَا الْحَنِيفُ قَالَ دِينُ إِبْرَاهِيمَ لَمْ يَكُنْ يَهُودِيًّا وَلَا نَصْرَانِيًّا وَلَا يَعْبُدُ إِلَّا اللَّهَ
Zejd reče: „A šta je hanif?“ On [jevrejski ili kršćanski učenjak] reče: „Din Ibrahima. On nije bio ni Jevrej ni kršćanin i nije obožavao nikoga osim Allaha.“99
Hanif je, dakle, neko ko obožava jedino Allaha, za razliku od mušrika. Kao što ne može postojati „hanif mušrik“, isto tako ne može postojati ni „musliman mušrik“ niti „muhlis mušrik“.
U brojnim ajetima Kur’ana jasno se pokazuje da je islam hanifijjah i da je svaki musliman hanif:
﴿وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ﴾
A naređeno im je da samo Allahu ibadet čine, čisteći Mu vjeru (din), kao pravovjerni (hunafa’), i da namaz obavljaju, i da zekat udjeljuju; a to je – ispravna vjera (din).
[sura El-Bejjine, 98:5]
Objašnjenje ovog ajeta:
- Ovaj ajet izričito navodi da ljudima nije naređeno ništa drugo osim da uspostave monoteizam u obožavanju.
Na početku ove knjige već je u zasebnom poglavlju objašnjeno da su činovi obožavanja propisani u islamu, poput namaza i zekata, izgrađeni na tevhidu i ne mogu postojati bez njega.
Kada bi neko ko ne ispunjava tevhid obavio namaz isključivo za Allaha, prema konsenzusu muslimana Allah taj namaz ne bi primio. To dodatno potvrđuje činjenica da su predislamski idolopoklonici izvana iskazivali pripadnost Ibrahimovoj vjeri, pa čak i određene ibadete obavljali isključivo za Allaha, pa su u tim konkretnim djelima bili „muhlisina“100. Međutim, to ih nije učinilo muslimanima.
- Isti ajet zatim još jednom potvrđuje šta to znači: „da samo Allahu ibadet čine“, odnosno „čisteći Mu vjeru (din)“. Ovdje je upotrijebljena riječ „muhlisina“, što ponovo pokazuje da je islam ihlas i da svaki musliman mora biti muhlis.
- Zatim slijedi još jedna potvrda tog značenja: „da samo Allahu ibadet čine, čisteći Mu vjeru (din)“, odnosno „kao pravovjerni (hunafa’)“.
- Na kraju se utvrđuje da je ono što je upravo opisano „ispravna vjera (din)“.
Ovaj kur’anski ajet također na više načina protivrječi ideji o muslimanu koji pored jedinog Stvoritelja politeistički obožava druge.
U drugom ajetu stoji:
﴿مَا كَانَ إِبْرَاهِيمُ يَهُودِيًّا وَلَا نَصْرَانِيًّا وَلَكِنْ كَانَ حَنِيفًا مُسْلِمًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ﴾
Ibrahim nije bio ni Jevrej ni kršćanin, nego je bio hanif, musliman [predan Allahu]. I nije bio od mušrika.
[sura Ali Imran, 3:67]
Ovaj ajet također tačno odražava ono što je prethodno navedeno. I ovdje se spominju tri stvari, pri čemu svaki od tih izraza objašnjava i potvrđuje ostale. „Musliman“, „hanif“ i „ne od mušrika“ tri su istoznačna pojma.