Politeista ne ispunjava svrhu stvaranja i vjere
To je jasno izrečeno i u Kur’anu. Tako u suri Ez-Zarijat stoji:
﴿وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ (56) مَا أُرِيدُ مِنْهُمْ مِنْ رِزْقٍ وَمَا أُرِيدُ أَنْ يُطْعِمُونِ (57) إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ﴾
Džine i ljude sam stvorio samo zato da Meni u ibadetu budu111. Ja ne tražim od njih opskrbu niti želim da Me hrane, Opskrbitelj je jedino Allah, Snažni i Silni!
[sura Ez-Zarijat, 51:56-58]
Sam Buhari objašnjava ovaj ajet u jednom od naslova poglavlja svoje zbirke Sahih sljedećim riječima:
{وَمَا خَلَقْتُ الجِنَّ وَالإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ} [الذاريات: 56]: «مَا خَلَقْتُ أَهْلَ السَّعَادَةِ مِنْ أَهْلِ الفَرِيقَيْنِ إِلَّا لِيُوَحِّدُونِ»
... samo da Me čine Jednim (illa li-juvahhiduni).
U ovom je objašnjenju ponovo upotrijebljena riječ tauhid ili glagol vahhada, čime se izražava da Allaha سبحانه وتعالى treba činiti Jednim u obožavanju.
Buhari je te riječi naveo – slijedeći svoj uobičajeni pristup pri oblikovanju naslova poglavlja – oslanjajući se na isto objašnjenje preneseno od ličnosti iz selefa.
Naprimjer, Mukatil ibn Sulejman (umro 150. h.g.) prenosi upravo ovu formulaciju od još ranijeg učenjaka selefa:
حدَّثنا عبد اللَّهِ قَالَ: حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِي صَالِحٍ، قال: «إلا لِيوحِّدون»
Zbog toga islamski učenjaci naglašavaju da svaka kur’anska naredba da se obožava Allah ujedno predstavlja naredbu za tevhid, odnosno monoteizam u obožavanju.
To je sasvim jasno jer cijeli Kur’an objašnjava šta se podrazumijeva pod tim pozivom na obožavanje. Nemoguće je da to znači kako čovjek treba vjerovati u postojanje Stvoritelja i obožavati Ga, dok istovremeno uz Njega obožava druga bića ili stvari. To bi bilo upravo suprotno centralnoj poruci islamskog monoteizma.
Pozivati idolopoklonike na puko obožavanje, bez tevhida koji ga mora pratiti, također bi bilo besmisleno, budući da su predislamski idolopoklonici ionako obožavali i Allaha. Kao što je već objašnjeno, to je neosporna teološka i historijska činjenica.
Ako bi se pod tim podrazumijevalo puko obožavanje bez tevhida, nezavisno od toga obožavaju li se i drugi, idolopoklonici bi već ispunili tu naredbu, pa bi cijela poruka bila besmislena.
Isključivo obožavanje Allaha jeste, dakle, ono što se zahtijeva od stvorenja. Postavlja se pitanje: kako se politeista može smatrati muslimanom, steći Allahovo zadovoljstvo i na kraju ući u Džennet ako ne ispunjava tu temeljnu svrhu?
U tom se kontekstu treba prisjetiti i prethodno razmotrenog ajeta, u kojem stoji:
﴿وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ﴾
A naređeno im je da samo Allahu ibadet čine, čisteći Mu vjeru (din), kao pravovjerni (hunafa’), i da namaz obavljaju, i da zekat udjeljuju; a to je – ispravna vjera (din).
[sura El-Bejjine, 98:5]
Napomene
- Na arapskom je upotrijebljena riječ ja’budun, što znači: „da isključivo Meni čine ibadet (obožavanje)“. ↩